Coğrafya İlminin Terim Olarak Tanımı
Coğrafya: Dünya'nın tamamının veya bir kısmının doğal ve insanî nitelikleriyle ve özellikleriyle anlatan, bu özellikleri ve nitelikleri çıkartan görüngülerin meydana geliş sebeplerini ve neticelerini bulan, bunların beşeriyetle ilgisini anlatmaya çalışan disiplindir. Bu anlatıma göre Dünya'daki doğal oluşumlardan dağlar ve ortaya çıkış sebepleri, insan üzerindeki etkileri Coğrafya ilmi tarafından incelenir. Coğrafya, başka bir tanımla, yerkürenin tamamının ya da bir kesminin tâbii görünümünü ve bu tabiatın insanla olan ilgisini sebepleriyle ve neticeleriyle açıklamaya çalışan ilimdir. Tabiat, burada, her türlü canlı ve cansız varlığın bulunduğu ortam olarak anlatılabilir. Bitkiler, hayvanlar, insanlar canlı varlıklardır. Dağlar, tepeler, ovalar, denizler, okyanuslar, vadiler, koylar, plâjlar, bitki çeşitleri, canlı varlıklar olan bitkiler, hayvanlar, insanlar hepsi tabiatın içindedir.
Coğrafya ile ilgili şu tanımları da yapayım.
Coğrafya, yer yuvarlığının doğal görüntüsünü, bu doğal görüntüdeki unsurları, bu doğal görünümüne insanların eylemleriyle yaptıklarını anlatan, doğal görünüm unsurlarıyla insanlar arasındaki ilgiyi anlamaya ve anlatmaya çalışan bir bilim dalıdır.
Coğrafya; Üzerinde yaşadığımız gezegenin bütününü veya bir parçasının doğal ve insansal karakterleriyle belirten, bu yerküredeki doğal ve insanî karakterleri tanımlayan vakaların meydana geliş sebeplerini ve neticelerini bulan, bu vakaların beşeriyetle mütekabil olarak ilgisini anlatan bir disiplindir.
Coğrafya İlminin Kısımları/Coğrafya Disiplininin Parçaları/Coğrafya'yı Oluşturan Temel Disiplinler
Coğrafya bilimi iki temel disipline veya iki ana kısma ayrılmaktadır.
1.Genel Coğrafya Disiplini. 2.Yerel Coğrafya Disiplini.
Genel Coğrafya Disiplini: Yerkürenin genel coğrafî görüntüsünü inceler. Yerküre'de coğrafyayı ilgilendiren temel konuları inceler. Coğrafya ile ilgili konuları kısaca coğrafî konuları bir bütün halinde araştırmaktadır. Buna göre dağlar coğrafî bir konu olduğuna göre dağları bütün olarak inceleyen disiplin genel coğrafyadır. Dağ, deniz, orman, okyanus, tepe, ova, akarsular, bitkiler, çöller, vaha, akarsular/dereler, çaylar, ırmaklar, nehirler genel coğrafya inceler. Genel, herkesi kapsayan, içine alan, demektir. Genel coğrafya, yeryüzünde coğrafyayı ilgilendiren, coğrafî konuları içine alan tüm hususları incelemektedir.
Genel Coğrafya kendi içinde iki kısma ayrılmaktadır.
Fizikî coğrafya; Yerküre'nin fizikî görüntüsünü ve burada cereyan eden fizikî coğrafî olayları araştırır. Yeryüzündeki şekiller, dünya'daki yer altı ve yer üstü suları, dünya'daki bitkiler ve hayvanlar, dünyada oluşan iklimler fizikî coğrafya konusudur.
Beşeri ve ekonomik coğrafya: Yerkürede insanların coğrafî mekânlardaki iktisâdi etkinlikleri ve bunun beşeriyete olan etkilerini inceler. Beşeriyetin nüfusu, insanlığın göçleri, beşeriyetin ekonomik etkinlikleri tarım, ticaret, sanayi bu alanda incelenir.
Yerel Coğrafya Disiplini: Ülkeler, ülkedeki bölgeler, bölgedeki bölümler, bölümdeki yöreler gibi alanla ifade edilen mekânları inceler. Yerel coğrafya, Dünya'nın tamamını oluşturan ama farklı adlarla anılan alanları incelemektedir. Yerel coğrafya; yer yuvarlığını oluşturan parçaların isimlendirilmesiyle oluşan alanları gözlemleyip, netice çıkaran disiplindir. Avrupa, Dünya'yı oluşturan kıtalardan biridir. Avrupa coğrafyası yerel coğrafyadır. Avrupa kıtasında İtalya denilen bir ülke, bu ülkenin bulunduğu mekân vardır. İtalya coğrafyası da yerel coğrafyadır.
Dünya'daki alan oluşturan parçaları inceler. Türkiye, yerküredeki ülkelerde biridir ve yerkürede bir alan kaplamaktadır. Türkiye coğrafyası yerel bir coğrafyadır.
Coğrafya İlminin Yararlandığı Disiplinler- Coğrafyaya Yardımcı Bilimler
Jeofizik/Yer fiziği: Dünya'daki maddeyle ilgili kısaca fiziksel özellikleri araştırır. Yer yuvarlığının maddeye dayalı olan kısmını inceler. Maddeye dayalı olan kısım fiziksel kısımdır. Dolayısıyla, Dünya'nın fiziksel özelliğini araştırır.
Jeoloji/Yer bilim: Dünya'nın kabuğunun veya yer kabuğunun meydana gelişini, yapısını oluşturan unsurlarını ve türlü özelliklerini araştırır. Yerkürenin kabuğunu, Dünya'nın kabuğunu, bu kabuğun oluşumunu, yapısını ve türlü özelliklerini anlatmaktadır.
Hidroloji/Su bilim: Yer küredeki suyla ilgili ya da sularla alâkadar olan bilim koludur. Kısaca suları araştıran bilimdir.
Botanik/bitki bilim: Bitkilerle ilgili araştırma yapar. Çeşitli bitkileri inceler. Kısaca "bitki ilmî"dir.
Zooloji/Hayvan bilim: Hayvanlarla ilgili araştırma yapan bilimdir. Kısaca "hayvan ilmî"dir. Çeşitli hayvanları inceler.
Antropoloji/İnsan bilim: Beşeriyetin kökenini ya da menşeini ve kültürünü inceler. Kültürel özellikli çalışmalar yapar.
Meteoroloji/hava bilim: Hava durumu, atmosferde oluşan hava olayları gibi konularla meşgul olur.
Kartoğrafya: Haritalarla ilgili bilimdir. Kısaca harita ilmidir. Çeşitli haritalarla meşgul olan harita disiplinidir.
Evren/Kâinat
Evren: Gök cisimlerinin tamamının bulunduğu mekândır. Tüm gök cisimlerinin yer aldığı alana ya da mekâna evren denir.
Dünya Gezegeni
Dünya: Üzerinde diğer canlılarla yaşadığımız, canlı ve cansız varlıkların bulunduğu havadaki oksijenden dolayı yaşama olanak tanıyan gezegendir.
Dünya: Samanyolu Galâksisindeki yıldız sistemlerinden güneş sisteminde yer alan gezegenlerden birinin adı olan bu gezegen üstünde canlı ve cansız varlıklar bulunmaktadır. Başka bir deyişle, insanların ve diğer canlı varlıkların yaşadığı bu gezegen Samanyolu Galâksisindeki yıldız sistemlerinden Güneş sisteminde yer alır. Diğer bir tanımla, canlı ve cansız varlıkların bulunduğu, Güneş sisteminde ve Samanyolu galâksisindeki gezegenlerden biridir. Dünya gezegeninin Güneş denilen yıldıza olan uzaklığı aşağı-yukarı 150 milyon km'dir. Güneş'e en yakın üçüncü gezegendir. Güneş'e en yakın mesafede bulunan iki gezegen Merkür ve Venüs gezegenleridir.
Dünya'nın yüzeyinde su ve hava olmasından dolayı yer kabuğunda canlılar yaşar.
Yeryüzündeki ısı derecesi ortalama 16 ?C dir. Dünya'nın yüzeyinin sıcaklığıdır.